หลงๆ ลืมๆ ในผู้สูงอายุ อาจไม่ใช่แค่ "เรื่องของวัย" แต่อาจเป็นจุดเริ่มต้นของ ภาวะสมองเสื่อม (Dementia) หรือโรคอัลไซเมอร์ การสังเกตพฤติกรรมของคนที่คุณรักตั้งแต่ระยะแรกเริ่ม จะช่วยให้ได้รับการตรวจวินิจฉัยและวางแผนดูแลได้อย่างทันท่วงที
"ความหลงลืมทั่วไปมักนึกออกได้ในภายหลัง แต่ภาวะสมองเสื่อมจะลืมเหตุการณ์ที่เพิ่งเกิดขึ้นอย่างสิ้นเชิง และเริ่มกระทบการใช้ชีวิตประจำวัน"
1. ลืมเรื่องราวที่เพิ่งเกิดขึ้น (Short-term Memory Loss)
ถามคำถามเดิมซ้ำๆ ในเวลาไล่เลี่ยกัน จำไม่ได้ว่าเมื่อเช้าทานอะไรไป หรือลืมการนัดหมายสำคัญ โดยเฉพาะเรื่องราวที่เพิ่งเกิดขึ้นไม่นาน
2. สับสนเรื่องเวลา สถานที่ และทิศทาง
เริ่มหลงทิศทางในสถานที่ที่คุ้นเคย หลงทางกลับบ้านตัวเอง หรือสับสนว่าตอนนี้เป็นช่วงเช้าหรือเย็น ไม่รู้วันที่หรือเดือนปัจจุบัน
3. มีปัญหาด้านการสื่อสารและนึกคำศัพท์
นึกคำพูดไม่ออก พูดหยุดชะงักกลางคัน หรือใช้คำผิดความหมาย เช่นเรียกสิ่งของด้วยชื่ออื่นที่ใกล้เคียง ส่งผลให้เริ่มไม่อยากคุยกับผู้อื่น
4. วางของผิดที่ผิดทางอย่างไม่สมเหตุสมผล
นำของไปวางในสถานที่ที่ไม่ควรวาง เช่น เก็บรีโมททีวีไว้ในตู้เย็น นำกุญแจบ้านไปใส่ในถังขยะ และบ่อยครั้งมักสงสัยว่ามีคนมาขโมยของไป
5. อารมณ์และพฤติกรรมเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม
มีอาการหงุดหงิดง่าย หวาดระแวง ซึมเศร้า หรือกังวลอย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อน บางรายอาจเก็บตัวและสูญเสียความสนใจในงานอดิเรกที่เคยชอบ
ข้อแนะนำจากพยาบาล
หากพบว่าผู้สูงอายุในบ้านมีอาการเข้าข่ายอย่างน้อย 2-3 ข้อ ควรพาไปพบแพทย์ประสาทวิทยาเพื่อตรวจเช็กอย่างละเอียด การฝึกสมอง การออกกำลังกาย และการดูแลใกล้ชิดจากพยาบาลมืออาชีพจะมีส่วนช่วยชะลอความเสื่อมของสมองได้อย่างมีประสิทธิภาพ